Cách chẩn đoán khí lọt vào đường ống phanh ABS: 7 bước kiểm tra

Cách chẩn đoán khí trong đường ống phanh ABS: cảm giác bàn đạp đang cho bạn biết điều gì

Nếu bạn đang muốn xác định cách chẩn đoán khí lọt vào đường ống phanh ABS, hãy bắt đầu từ chính cảm giác của bàn đạp phanh. Bàn đạp phanh mềm, xốp, đàn hồi hoặc đạp xuống quá thấp thường cho thấy trong hệ thống thủy lực có vấn đề khiến hành trình bàn đạp dài hơn mức bình thường. Đôi khi bàn đạp ban đầu vẫn có vẻ bình thường, nhưng sau đó lại tụt xuống hoặc thay đổi giữa các lần phanh, đây là dấu hiệu cho thấy lỗi xảy ra không ổn định chứ không đơn thuần chỉ do má phanh mòn.

Xét tổng thể, các triệu chứng liên quan đến khí trong hệ thống có thể khác với rò rỉ dầu phanh hoặc mòn má phanh thông thường, dù đôi lúc chúng vẫn chồng lấn lên nhau. Việc quan trọng là khoanh vùng lỗi nằm ở tổng phanh, cụm điều khiển thủy lực ABS hay các mạch phanh ở từng bánh, thay vì mặc định rằng cứ bàn đạp mềm là do có khí bị kẹt.

Trước tiên hãy kiểm tra mức dầu phanh, rò rỉ và tổng phanh

Trước khi kết luận là do khí trong ABS, hãy kiểm tra mức dầu trong bình chứa và tình trạng của dầu phanh. Dầu thấp, dầu sẫm màu hoặc có dấu hiệu nhiễm bẩn rõ ràng đều có thể cho thấy hệ thống đang gặp vấn đề lớn hơn. Sau đó, kiểm tra rò rỉ bên ngoài tại cùm phanh, xi lanh bánh xe, đường ống, ống mềm và các đầu nối, vì chỉ một rò rỉ nhỏ cũng có thể làm bàn đạp phanh mềm và kéo không khí vào hệ thống.

Thử kiểm tra hiện tượng bypass của tổng phanh là bước rất quan trọng vì lỗi phớt bên trong có thể tạo cảm giác giống hệt như có khí bị kẹt. Nếu bàn đạp bị tụt khi động cơ đang nổ, nguyên nhân có thể là tổng phanh bị bypass hoặc đặc tính của trợ lực chân không, chứ không hẳn do có khí trong cụm ABS. Nói cách khác, đừng vội tập trung xả gió ABS khi các kiểm tra thủy lực cơ bản còn chưa chắc chắn.

• Kiểm tra mức dầu trong bình chứa so với vạch đầy và quan sát xem có vết ẩm mới quanh toàn bộ các điểm nối thủy lực hay không.
• Kiểm tra màu sắc và mùi của dầu phanh để nhận biết liệu hệ thống có cần bảo dưỡng nhiều hơn là chỉ xả gió đơn giản.
• Thử xem bàn đạp có giữ được áp suất hay từ từ tụt xuống, vì điều này giúp phân biệt giữa rò rỉ và tổng phanh bị bypass.

Kiểm tra cụm phanh ở bánh xe và điều chỉnh cơ khí để loại trừ triệu chứng giả giống có khí

Các vấn đề ở cụm phanh đầu bánh xe có thể tạo cảm giác rất giống với việc có khí bị kẹt. Má phanh mòn, bề mặt đĩa phanh không đều, cùm phanh bị bó hoặc phần cứng bị kẹt đều có thể làm thay đổi hành trình bàn đạp và khiến bàn đạp phanh có cảm giác đi sâu hơn bình thường. Pad knockback cũng là một lỗi khá phổ biến: nếu độ đảo của đĩa phanh hoặc chuyển động ở moay-ơ đẩy má phanh lùi lại, lần đạp phanh tiếp theo sẽ cần thêm hành trình trước khi má phanh chạm vào đĩa.

Việc điều chỉnh phanh tang trống phía sau cũng quan trọng hơn nhiều người nghĩ. Nếu guốc phanh bị sai chỉnh, bàn đạp có thể bị thấp ngay cả khi hệ thống thủy lực vẫn đầy dầu. Tình trạng tiếp xúc không đều của guốc hoặc má phanh rất dễ bị nhầm là có khí trong đường ống phanh, vì vậy luôn nên kiểm tra cơ khí trước khi đi sâu vào chẩn đoán ABS.

• Kiểm tra độ dày má phanh, tình trạng đĩa phanh và chuyển động của chốt trượt cùm phanh để phát hiện mòn không đều hoặc bó kẹt.
• Tìm dấu hiệu của pad knockback, đặc biệt sau khi làm lốp, bảo dưỡng bánh xe hoặc thay đĩa phanh.
• Xác nhận điều chỉnh phanh tang trống phía sau đúng chuẩn để guốc phanh không tạo thêm hành trình bàn đạp.

Xả gió hệ thống và theo dõi dấu hiệu có khí bị kẹt trong cụm điều khiển thủy lực ABS

Sau khi hoàn tất các bước kiểm tra cơ bản, hãy xả gió hệ thống và quan sát kỹ xem có bọt khí hay không. Một ống xả gió trong suốt và chai hứng dầu sẽ giúp bạn dễ nhìn thấy liệu khí vẫn đang thoát ra từ các mạch phanh ở bánh xe hay không. Nếu bạn vẫn liên tục thấy bọt khí sau khi đã xả gió đúng cách, điều đó có thể cho thấy khí đang bị kẹt trong cụm điều khiển thủy lực ABS hoặc bản thân bộ modulator đang có vấn đề.

Thứ tự xả gió rất quan trọng vì không khí thường di chuyển về các điểm cao nhất và các đường ống dài nhất. Xả gió thông thường sẽ làm sạch các mạch phanh ở bánh xe theo đúng trình tự, còn quy trình xả gió ABS tự động được dùng khi cách xả thông thường không khôi phục hoàn toàn độ chắc của bàn đạp. Sự khác biệt này rất quan trọng vì cụm ABS có thể giữ khí ở những vị trí mà cách xả gió thông thường không chạm tới được.

• Dùng ống trong suốt để xác nhận dòng chảy chỉ có dầu phanh hay vẫn còn mang theo bọt khí.
• Luôn giữ bình chứa đủ dầu trong suốt quá trình để không hút thêm không khí trở lại hệ thống.
• Chỉ lặp lại việc xả gió nếu kết quả cho thấy vẫn còn bọt khí hoặc bàn đạp vẫn không ổn định.

Dùng máy quét để kích hoạt chức năng xả gió ABS

Khi xả gió thông thường không giải quyết được vấn đề, máy quét có thể kích hoạt các chức năng xả gió ABS hai chiều. Trong nhiều trường hợp, cụm điều khiển thủy lực ABS cần chu trình đóng mở van và vận hành bơm để đẩy lượng khí bị kẹt ra khỏi các khoang mà cách xả gió thông thường không thể mở ra. Sau đó, bàn đạp có thể trở nên chắc hơn và giảm hành trình trước khi phanh ăn.

Không phải xe nào cũng hỗ trợ cùng một lệnh xả gió trên máy quét, vì vậy quy trình cụ thể còn phụ thuộc vào từng nền tảng xe. Với một số hệ thống, quy trình xả gió ABS tự động là bắt buộc sau khi thay module, sửa đường ống hoặc bị mất nhiều dầu phanh. Với những hệ thống khác, đó chỉ là bước cuối sau khi đã xả tay cẩn thận. Các hệ thống liên kết với điện tử tổng thể của xe, bao gồm cả ABS-related electrical control module, cũng có thể cần kiểm tra giao tiếp quét rộng hơn nếu lệnh xả gió không chạy được.

7 bước kiểm tra giúp xác định là do khí trong ABS hay lỗi phanh khác

Hãy dùng danh sách ngắn này để phân biệt khí bị kẹt với các lỗi phanh khác. Bắt đầu từ những mục đơn giản nhất trước, vì bàn đạp phanh mềm thường có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

• Kiểm tra mức dầu trong bình chứa.
• Kiểm tra rò rỉ.
• Kiểm tra tổng phanh có bị bypass hay không.
• Kiểm tra pad knockback.
• Kiểm tra điều chỉnh phanh tang trống phía sau.
• Xả gió bằng ống trong suốt và quan sát bọt khí.
• Chạy quy trình xả gió ABS bằng máy quét nếu cần.

Những bước kiểm tra này giúp bạn tránh nhầm lẫn giữa khí trong đường ống phanh với lỗi cơ khí hoặc thủy lực ở vị trí khác. Nếu bàn đạp cải thiện sau một bước nào đó, điều này sẽ cho bạn biết nên đi tiếp theo hướng chẩn đoán nào. Nếu không, hãy tiếp tục theo danh sách thay vì lặp đi lặp lại cùng một thao tác xả gió.

Khi bàn đạp vẫn mềm sau khi xả gió

Nếu bàn đạp vẫn mềm sau khi xả gió, các nguyên nhân dễ gặp nhất vẫn là khí còn sót lại, tổng phanh bị lỗi, cùm phanh có vấn đề hoặc modulator ABS bị hỏng. Hiện tượng bàn đạp tụt khi động cơ đang nổ là một manh mối hữu ích vì nó thường nghiêng về vấn đề ở tổng phanh hoặc trợ lực hơn là chỉ do không khí đơn thuần. Khi bàn đạp phanh vẫn không ổn định ngay cả sau quy trình xả gió đúng cách, nhiều khả năng nguyên nhân gốc vẫn chưa được xác định chính xác.

Lúc này, dừng lại và tìm đến chẩn đoán thủy lực ABS chuyên sâu là lựa chọn hợp lý, đặc biệt nếu xe vẫn liên tục mất độ cao bàn đạp sau mỗi lần sửa. Quy trình chẩn đoán bằng máy quét ở mức rộng hơn cũng có thể liên quan đến engine control module support khi hệ thống phanh và ABS cần được kiểm tra giao tiếp toàn diện.